Vanaf de geboorte speelt hydratatie een essentiële rol in de gezondheid en de goede ontwikkeling van je baby. Maar moet je in de eerste maanden al water geven? Hoe pas je de vochtinname aan volgens leeftijd of seizoen? En waarom is hydratatie zo belangrijk voor zuigelingen? Melk, water, voeding: we zetten alles op een rij om je te helpen het welzijn van je kind te ondersteunen.

De WHO beveelt exclusieve borstvoeding aan gedurende de eerste 6 maanden van het leven.

Hydratatie van je baby volgens zijn leeftijd

Wist je dat? Terwijl het lichaam van een volwassene voor ongeveer 60% uit water bestaat, bestaat het lichaam van een pasgeborene voor wel 75% uit water. Water is dus essentieel voor het goed functioneren van het lichaam van je baby!

Wanneer je weet dat kinderen en adolescenten slechts 2/3 van de aanbevolen dagelijkse waterinname consumeren[1], is het belangrijk om je kind geleidelijk te leren goed te hydrateren en zijn waterbehoefte te blijven volgen naarmate het groeit.

Van geboorte tot 6 maanden

Tijdens de eerste zes maanden dekken borstvoeding (door de Wereldgezondheidsorganisatie aanbevolen als exclusieve voeding tot de leeftijd van 6 maanden) of, indien nodig, zuigelingenvoeding volledig de waterbehoefte van je baby. Extra water geven is niet nodig, behalve op medisch advies (bij extreme hitte, koorts, diarree of braken, ... die aanzienlijke vochtverliezen kunnen veroorzaken).

In deze specifieke situaties kun je kleine hoeveelheden water aanbieden, ongeveer 30 tot 50 ml om de 30 minuten, zonder je baby ooit te dwingen te drinken, om de hydratatie te verhogen. Het is ook aanbevolen het advies van de kinderarts of arts die je kind opvolgt te volgen en snel medisch advies in te winnen wanneer een baby jonger dan 3 maanden koorts heeft.

Van 6 tot 12 maanden

Met de introductie van vaste voeding neemt de behoefte aan water toe. Op deze leeftijd, waarop de voeding gevarieerder wordt, begint je baby vaak minder melk te drinken en daalt daardoor ook de vochtinname (hoewel idealiter nog steeds ongeveer 500 ml melk per dag wordt geconsumeerd).

Vanaf dan kun je tijdens en tussen de maaltijden kleine hoeveelheden water aanbieden, ongeveer 100 tot 300 ml verspreid over de dag, naast 500 ml moedermelk of opvolgmelk. Om je baby hiermee vertrouwd te maken, vermijd je best gezoete dranken of siroop. Het is belangrijk je kind te laten wennen aan de neutrale smaak van water, anders kunnen afwijzingen ontstaan en minder goede voedingsgewoonten worden ontwikkeld.

Deze fase is ideaal om je baby geleidelijk te leren drinken uit een oefenbeker en vervolgens uit een glas aangepast aan zijn leeftijd.

Na de leeftijd van 1 jaar

Na 12 maanden moet je kind meer drinken, ook al blijft groeimelk idealiter deel uitmaken van zijn voeding tot de leeftijd van 3 jaar, ongeveer 500 ml per dag.

Water moet regelmatig gedurende de dag worden aangeboden, vooral bij maaltijden, tijdens fysieke activiteiten en zeker bij warm weer. De dagelijkse behoefte aan water uit dranken bedraagt ongeveer 900 ml tussen 1 en 2 jaar en ongeveer 1000 ml tussen 2 en 3 jaar.

Je kind kan zijn vochtinname meestal zelf reguleren. Omdat het echter nog niet duidelijk kan aangeven dat het dorst heeft, is het belangrijk regelmatig water aan te bieden. Weigert je kind water, dan betekent dit meestal dat het geen dorst heeft.

Vergeet niet dat water ook aanwezig is in vaste voedingsmiddelen. De maaltijden dekken dus een deel van de vochtbehoefte (bovenop de hierboven vermelde hoeveelheden).

Waarom is water van levensbelang voor je baby?

Voldoende water geven helpt onder andere om:

• Het lichaam te hydrateren en het watergehalte te vernieuwen, dat bij de geboorte 75% van het lichaamsgewicht uitmaakt.
• De lichaamstemperatuur te reguleren.
• Goede hydratatiegewoonten aan te leren en je kind al op jonge leeftijd vertrouwd te maken met de smaak van water.

Je baby goed hydrateren is dus fundamenteel voor zijn ontwikkeling en welzijn. Omdat het spijsverteringsstelsel, het immuunsysteem en de nieren nog niet volledig ontwikkeld zijn, is het essentieel om een water te kiezen dat aangepast is aan zijn behoeften. De kwaliteit en minerale samenstelling van het water dat wordt gebruikt voor flesvoeding en om te drinken zijn daarom van groot belang.

Hoe bied je water aan je baby aan?

Water wordt best op kamertemperatuur geserveerd. Te koud water kan het spijsverteringsstelsel van je baby irriteren en onverwacht aanvoelen, zeker als hij gewend is aan "warme" moedermelk (ongeveer 37°C).

Bied je baby water aan tijdens de maaltijden, tussen de maaltijden of na lichamelijke activiteit. Omdat je baby nog niet duidelijk kan aangeven dat hij dorst heeft, is het aan jou om eraan te denken hem water aan te bieden, vooral tijdens warme periodes waarin frequente hydratatie belangrijk is.

Geef kleine hoeveelheden water en dwing je kind nooit om te drinken.

Enkele fouten die je moet vermijden

• Water geven aan een pasgeborene (jonger dan 6 maanden) zonder medisch advies.
• Ongecontroleerd kraanwater gebruiken voor je baby (risico op nitraten, lood).
• Gearomatiseerd of gezoet water aanbieden.
• Koolzuurhoudend water gebruiken.

Wil je meer weten over de criteria van een water dat perfect geschikt is voor zuigelingen? Raadpleeg dan onze volledige gids: Welk water kies je voor je baby?

Hydratatie in specifieke situaties

Als je kind koorts heeft, bied dan vaker water aan tussen de maaltijden door. Ter herinnering: bij een baby jonger dan 3 maanden met koorts moet je zeer snel een arts raadplegen.

Zoals eerder vermeld, moet je je baby tijdens hittegolven vaker hydrateren. Kies voor lichte kleding, vermijd uitstappen tijdens de warmste uren van de dag (tussen 10.00 en 16.00 uur) en blijf zoveel mogelijk in de schaduw. Je kunt ook een verstuiver gebruiken om de huid van je baby gedurende de dag te verfrissen: de evian® verstuiver verspreidt puur en verfrissend water.

Tekenen van uitdroging bij baby's

Enkele signalen kunnen wijzen op uitdroging. Raadpleeg onmiddellijk een arts of kinderarts wanneer je de volgende symptomen opmerkt:

• Je baby heeft minder dan 6 luiers natgemaakt in de afgelopen 24 uur of geen enkele in de afgelopen 6 uur.
• De urine ruikt sterk en heeft een donkergele kleur.
• Je baby is apathisch en reageert minder of helemaal niet op prikkels.
• De mond is droog.
• De huid ziet er grauw uit en de ogen zijn ingevallen.
• De fontanellen (de zachte plekken op het hoofd) zijn ingevallen.
• Je baby huilt zonder tranen.

Let op: een jonge baby kan niet zelf om water vragen wanneer hij dorst heeft. Ongeacht de leeftijd van je kind is het daarom belangrijk regelmatig water aan te bieden. Je kind zal alleen drinken als het dorst heeft.

Wat te doen bij vastgestelde uitdroging?

Wanneer je baby verschillende tekenen van uitdroging vertoont, snel gewicht verliest (vooral meer dan 5% van het lichaamsgewicht), braakt of aanhoudende diarree heeft, is het noodzakelijk snel een zorgverlener te raadplegen.

Die kan een orale rehydratatieoplossing (ORS) aanbevelen. Deze oplossingen zijn verkrijgbaar in de apotheek en helpen vocht- en mineraalverliezen efficiënt te compenseren. Ze zijn bijzonder geschikt bij gastro-enteritis of braken, situaties die snel tot een verstoring van de vochtbalans bij zuigelingen kunnen leiden.

ORS moet in kleine hoeveelheden en op regelmatige tijdstippen worden toegediend zodat de baby het beter verdraagt. Geef een zuigeling nooit frisdrank of vruchtensap om te rehydrateren: deze dranken kunnen de situatie verergeren.

Volg ook het gewicht en de algemene toestand van je kind zorgvuldig op na de toediening van de oplossing.

In alle gevallen kan je kinderarts je het best adviseren.

Veiligheid en bewaring van water

Gebruik voor flesvoeding of om je baby te laten drinken nooit rechtstreeks warm water uit de kraan (risico op zware metalen en ziekteverwekkers).

Warm kraanwater wordt zelfs voor volwassenen niet aanbevolen voor consumptie. Kraanwater mag enkel aan een baby worden gegeven indien het voldoet aan de geldende kwaliteitsnormen (controleer dit regelmatig via je gemeente).

Wanneer het kraanwater geschikt is, wordt aanbevolen eerst enkele seconden koud water te laten stromen vóór gebruik[2], en het daarna op te warmen, bij voorkeur met een flessenverwarmer in plaats van in de microgolfoven (groter risico op brandwonden).

Voor extra veiligheid kies je best een zwak gemineraliseerd water met de vermelding: “geschikt voor de bereiding van voeding voor zuigelingen” of een gelijkwaardige vermelding.

Een geopende waterfles moet in de koelkast worden bewaard en binnen 24 uur worden gebruikt[3].

Je baby goed hydrateren betekent vooral inspelen op zijn behoeften, volgens leeftijd, activiteiten en omgevingsomstandigheden. Vanaf de leeftijd van 6 maanden wordt water, naast melkvoeding en vaste voeding, geleidelijk een essentieel onderdeel van de dagelijkse routine van je kind.

Veelgestelde vragen

Vanaf welke leeftijd mag je water geven aan een baby?

Vanaf 6 maanden, als aanvulling op melk (moedermelk of zuigelingenmelk) en een gevarieerde, evenwichtige voeding.

Voor die leeftijd wordt de vochtbehoefte volledig gedekt door exclusieve borstvoeding (zoals aanbevolen door de WHO) en/of zuigelingenvoeding wanneer de baby niet of gedeeltelijk borstvoeding krijgt.

Bij zeer warm weer kun je je baby een flesje water aanbieden. Hij zal enkel drinken als hij dorst heeft.

Mijn baby weigert water te drinken. Wat kan ik doen?

Net als volwassenen drinken baby's wanneer ze dorst hebben. Als je baby op een bepaald moment water weigert, betekent dit niet dat hij het niet lust, maar gewoon dat hij er op dat moment geen behoefte aan heeft.

Een zuigeling zal echter niet spontaan om drinken vragen. Daarom is het belangrijk regelmatig water aan te bieden of vaker de borst te geven wanneer je borstvoeding geeft.

Wanneer je baby al vaste voeding krijgt en toch weigert water te drinken, kun je voedingsmiddelen rijk aan water aanbieden, zoals seizoensgroenten en -fruit.

Varieer ook in drinkbekers om het leuker te maken en aan te passen aan zijn leeftijd (flesje, oefenbeker, glas of drinkfles), zonder ooit te dwingen.

Mijn baby heeft constipatie, wat moet ik doen?

Constipatie kan soms verband houden met onvoldoende vochtinname. Een eerste maatregel is daarom na te gaan of je baby voldoende drinkt.

Bied water aan tussen de maaltijden en kies voor een zwak gemineraliseerd water (droog residu lager dan 500 mg/L). Dit kan samen met buikmassage (met de klok mee) en het buigen van de beentjes richting buik helpen om de darmtransit te stimuleren[4].

Bespreek dit steeds met je kinderarts, die je indien nodig kan adviseren over de keuze van het water.

Moet ik 's nachts water geven?

Over het algemeen heeft een gezonde baby die voldoende gevoed wordt (borst of fles) 's nachts geen water nodig.

In bepaalde situaties kan nachtelijke hydratatie wel aangewezen zijn, bijvoorbeeld bij koorts, extreme hitte of een verkoudheid waarbij de baby meer door de mond ademt.

Een kleine hoeveelheid water kan dan helpen om goed gehydrateerd te blijven of een droge mond te voorkomen. Het gaat niet om een systematische behoefte, maar om een tijdelijke aanpassing aan de omstandigheden.

Bij twijfel vraag je best advies aan de kinderarts of arts die je kind opvolgt.

Wat is het beste water bij warm weer?

Tijdens warme dagen verliest het lichaam van je baby meer vocht, vooral door zweten. Het is daarom belangrijk regelmatig water aan te bieden om deze verliezen te compenseren.

Kies idealiter voor een zwak gemineraliseerd water op kamertemperatuur, met een vermelding zoals "geschikt voor zuigelingenvoeding".

Dit type water is aangepast aan de nog onrijpe nieren van baby's en is volledig veilig.

Bied het water regelmatig in kleine hoeveelheden aan: dat wordt beter verdragen en is doeltreffender.

Daarnaast zijn schaduwrijke plaatsen en lichte kleding belangrijk. Je kunt ook een waterverstuiver gebruiken om je baby te verfrissen.

Bronnen:

_{^{[1] : Etude Individuelle Nationale des Consommations Alimentaires 2 (INCA 2) 2006-2007. Agence française de sécurité sanitaire des aliments (AFSSA), rapport septembre 2009, 225 p. 
[2] : Ministère du travail, de la santé, des solidarités et des familles, Recommandations pour la prévention de l’exposition au plomb, https://sante.gouv.fr/sante-et-environnement/batiments/article/recommandations-pour-la-prevention-de-l-exposition-au-plomb#eau 
[3] : ANSES, Recommandations d’hygiène pour la préparation et la conservation des biberons, juillet 2005 : https://www.anses.fr/fr/system/files/MIC-Ra-BIB.pdf  
OMS - Organisation mondiale de la Santé : L'alimentation du nourrisson, https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding  
Ameli.fr : Déshydratation, https://www.ameli.fr/assure/sante/urgence/pathologies/deshydratation}}  

_{^{[4] : mpedia.fr, La constipation du bébé avant 6 mois : symptômes et traitements : https://www.mpedia.fr/art-constipation-bebe/}}