Nee, je mag een baby nooit gezoet water geven. Hoewel deze praktijk soms opduikt in gesprekken tussen ouders of deel uitmaakt van bepaalde familietradities, is ze niet zonder risico voor de gezondheid van zuigelingen. Het probleem is niet het water zelf, maar de suiker die eraan wordt toegevoegd. Behalve in zeer specifieke medische situaties en altijd onder toezicht van een zorgprofessional, moet gezoet water daarom worden vermeden. In dit artikel behandelt Dr. Catherine Salinier, kinderarts, het onderwerp aan de hand van onze vragen.

Waarom wordt het afgeraden om een baby gezoet water te geven?

Het toevoegen van suiker (glucose of sucrose) aan water biedt geen enkel voedingskundig voordeel en is niet nodig voor baby's, aangezien hun energie- en vochtbehoeften worden gedekt door moedermelk of zuigelingenvoeding.

In bepaalde medische situaties (bijvoorbeeld tijdens sommige medische handelingen of bij de behandeling van neonatale hypoglykemie) kan suiker uitsluitend in een medische context worden gebruikt, in de vorm van gestandaardiseerde en nauwkeurig gedoseerde oplossingen, en nooit als thuis bereid gezoet water. Ouders mogen daarom geen gezoet water aanbieden aan een zuigeling, ook niet bij huilen, vermoeidheid of een vermeend energietekort.

Het drinken van gezoete dranken kan het natuurlijke leerproces van honger- en dorstregulatie verstoren, een vroege voorkeur voor zoete smaken bevorderen en het risico op tandcariës op latere leeftijd verhogen.

1. Vroegtijdige tandcariës

De bekende “flescariës” kan snel de eerste tandjes aantasten, vooral wanneer een kind regelmatig gezoete dranken consumeert. Melktanden die langdurig in contact komen met een suikerhoudende vloeistof worden gevoeliger voor zuuraanvallen.

Het gevolg: cariës ontstaat vroeger, soms al vanaf de eerste tanddoorbraak. Frequent gebruik van gezoet water in een flesje is dus allesbehalve onschuldig.

2. Het ontwikkelen van ongezonde eetgewoonten

De kindertijd is een cruciale periode voor het ontdekken van smaken. Toegevoegde suiker in water vertekent de smaakbeleving en versterkt de voorkeur voor zoet ten koste van andere smaken die een kind moet leren waarderen.

Daarnaast kunnen gezoete dranken de natuurlijke signalen van honger en dorst verstoren en de eetlust van een kind verminderen door de calorieën die ze bevatten.

Een kind dat water weigert, wijst niet noodzakelijk de smaak ervan af: het heeft op dat moment gewoon geen dorst. Het is belangrijk dit te respecteren en het kind niet aan te moedigen om te drinken door het water te zoeten.

Zuiver water blijft de beste drank voor de dagelijkse hydratatie van uw kind.

3. Een verhoogd risico op overgewicht

Hoewel zuigelingen van nature een voorkeur hebben voor zoete smaken, verhoogt het toevoegen van suiker aan hun voeding onnodig de calorische dichtheid van hun inname.

Deze zogenaamde “lege calorieën” bieden geen enkel voedingskundig voordeel, maar verhogen op lange termijn het risico op overgewicht en later obesitas.

Een jong kind laten wennen aan suiker, zelfs via water, kan bovendien leiden tot een smaakafhankelijkheid die later moeilijk te corrigeren is.

Het is dan ook duidelijk dat de gewoonte om een zuigeling gezoet water aan te bieden niet zonder gevolgen is.

Een uitzondering: suiker als pijnstiller

Soms wordt een kleine hoeveelheid suikerwater gebruikt als kalmerende oplossing, bijvoorbeeld vóór bepaalde medische handelingen zoals vaccinaties. Deze praktijk moet echter uitzonderlijk blijven en strikt begeleid worden door een zorgprofessional. Als u twijfelt, bespreek dit dan met uw kinderarts.

Waarom hoor je soms dat je suikerwater moet geven vóór een vaccin?

Het klopt dat sommige medische richtlijnen aanraden om vlak vóór een prik, zoals een vaccinatie, een zoete oplossing toe te dienen als pijnverlichting. Deze volledig gevalideerde praktijk is echter uitsluitend bedoeld voor gebruik in een medische context en volgens een nauwkeurig protocol. Er bestaan specifieke oplossingen die aangepast zijn aan de leeftijd en het metabolisme van de baby en die verkrijgbaar zijn in de apotheek.

Dr. SALINIER benadrukt dat dit in geen geval een gewoonte thuis mag worden, noch mag worden toegepast zonder uitdrukkelijk advies van een kinderarts. Om een baby tijdens een vaccinatie te troosten, bestaan er andere methoden, zoals huid-op-huidcontact, borstvoeding tijdens de injectie bij baby's die borstvoeding krijgen, of het gebruik van een lokaal verdovend middel (op medisch voorschrift).

Kan suikerwater darmkrampjes bij baby's verlichten?

Bij darmkrampjes, of overmatig huilen van een baby dat niet noodzakelijk verband houdt met spijsverteringsproblemen, zoeken veel ouders naar oplossingen om hun kind te helpen omdat zij zich machteloos voelen, en dat is heel begrijpelijk. Deze zogenaamde “darmkrampjes” uiten zich door terugkerende, langdurige en ontroostbare huilbuien bij baby's van 0 tot 5 maanden, zonder duidelijke oorzaak[2], en volgen vaak een vast patroon rond de voedingen (ongeveer 30 minuten na de voeding). Volgens Dr. SALINIER is het idee dat suikerwater een baby kan kalmeren een mythe. Niet alleen is er geen wetenschappelijk bewijs voor de werkzaamheid ervan, het kan het kind ook blootstellen aan onnodige risico's, waaronder secundaire hypoglykemie, en zelfs de darmfermentatie bevorderen die verantwoordelijk is voor spijsverteringsklachten. 

Helaas bestaat er geen wondermiddel tegen darmkrampjes bij baby's. Wat wel helpt, is uw geruststellende aanwezigheid: huid-op-huidcontact en dragen kunnen ervoor zorgen dat uw baby zich veilig en geborgen voelt. De intensiteit van darmkrampjes verschilt van kind tot kind (sommige baby's hebben er helemaal geen last van), maar meestal verdwijnen ze rond de leeftijd van 3 maanden. Geeft u geen borstvoeding, aarzel dan niet om met uw kinderarts te bespreken welke zuigelingenvoeding het meest geschikt is voor uw baby.

Wat kunt u uw baby geven als hij vermoeid lijkt?

Als een baby vermoeid of prikkelbaar lijkt na een inspanning (wandelen, babyzwemmen enz.) of na een lange uitstap waardoor een maaltijd werd uitgesteld, is een snelle suikerboost niet de oplossing, om dezelfde reden (risico op secundaire hypoglykemie). Een mogelijke optie is om wat energie aan te bieden, bijvoorbeeld een beetje banaan (in stukjes, niet in schijfjes om verstikkingsgevaar te voorkomen), als het kind al gestart is met voedingsdiversificatie (tussen 4 en 6 maanden, op advies van de kinderarts die het kind opvolgt). Bij een baby die uitsluitend borstvoeding krijgt of, wanneer geen borstvoeding wordt gegeven, gevoed wordt met zuigelingenvoeding (ook wel “eersteleeftijdsmelk” genoemd), is het essentieel om geen andere voedingsmiddelen of dranken te introduceren zonder medisch advies.

Herinnering: vanaf welke leeftijd en hoeveel water mag u uw baby geven?

Vanaf welke leeftijd moet u water aanbieden?

Vóór de leeftijd van 6 maanden heeft een baby die borstvoeding krijgt of gevoed wordt met zuigelingenvoeding (ook wel “eersteleeftijdsmelk” genoemd) geen extra water nodig, behalve in bijzondere omstandigheden zoals extreme warmte, koorts of diarree.

Vanaf de start van de voedingsdiversificatie – meestal tussen 4 en 6 maanden, met toestemming van de zorgprofessional die het kind opvolgt – is het mogelijk en nodig om uw baby wat water aan te bieden, vooral tijdens de maaltijden.

Vaak weigeren baby's het water dat hun wordt aangeboden. Daar hoeft u zich geen zorgen over te maken: het betekent gewoon dat ze geen dorst hebben.

Het eerste teken van uitdroging, zowel bij jonge als oudere kinderen, is dorst. Als een kind geen dorst heeft, loopt het dus geen risico op uitdroging.

Hoeveel water heeft een baby nodig naargelang zijn leeftijd?

Volgens de EFSA (European Food Safety Authority) gelden de volgende richtwaarden voor de totale waterinname (uit voeding en dranken), afhankelijk van de leeftijd van het kind

• 0 tot 6 maanden: 680 ml/dag (via moedermelk of zuigelingenvoeding, en later ook via soep en puree)

• 7 tot 12 maanden: 800 ml tot 1 liter/dag, inclusief alle vloeistoffen, soep, fruit en groenten

• 1 tot 2 jaar: 1100 tot 1200 ml/dag

• 2 tot 3 jaar: 1300 ml/dag.

Welk water kiest u voor een baby?

Water voor zuigelingen moet voldoen aan strikte criteria die zijn vastgelegd door de Hoge Gezondheidsraad[4], om zowel de veiligheid ten aanzien van verontreinigingen als een optimale mineralenaanvoer te garanderen, gebaseerd op de samenstelling van moedermelk.

Deze criteria omvatten:

• zwak gemineraliseerd water (droog residu < 500 mg/L)

• lage gehaltes aan: nitraten (< 25 mg/L), magnesium (< 50 mg/L), natrium (< 50 mg/L), calcium (< 100 mg/L), chloriden (< 250 mg/L), sulfaten (< 140 mg/L), selenium (< 12 μg/L), nitrieten (< 0,1 mg/L), fluoride (< 1 mg/L)

Water dat aan deze criteria voldoet, mag de vermelding “geschikt voor de voeding/hydratatie van baby's” op de verpakking dragen. Dit is bijvoorbeeld het geval voor het natuurlijke mineraalwater evian, dat een stabiele en veilige samenstelling garandeert.

Blijf er rekening mee houden dat het aanbevolen is om suikerhoudende dranken voor uw kind te beperken, ook wanneer het ouder wordt. Zuiver water, een essentieel bestanddeel van het menselijk lichaam, blijft voor iedereen de gezondste en meest dorstlessende drank. En bovendien de enige die echt onmisbaar is.

Bronnen :

_{^{[1] : Harding JE, Alsweiler JM, Edwards TE, McKinlay CJ. Neonatal hypoglycaemia. BMJ Med. 2024;3(1):e000544. Published 2024 Apr 9. doi:10.1136/bmjmed-2023-000544
https://www.msdmanuals.com/fr/professional/p%C3%A9diatrie/troubles-m%C3%A9taboliques-%C3%A9lectrolytiques-et-toxiques-chez-le-nouveau-n%C3%A9/hypoglyc%C3%A9mie-n%C3%A9onatale#Traitement_v1088283_fr
﷟HYPERLINK "https://www.msdmanuals.com/fr/professional/p%C3%A9diatrie/troubles-m%C3%A9taboliques-%C3%A9lectrolytiques-et-toxiques-chez-le-nouveau-n%C3%A9/hypoglyc%C3%A9mie-n%C3%A9onatale#Traitement_v1088283_fr"[2] : Coliques du nourrisson, Groupe Francophone d'Hépatologie-Gastroentérologie et Nutrition Pédiatriques : https://www.gfhgnp.org/recommandations-et-documents/coliques-du-nourrisson/
﷟HYPERLINK "https://www.gfhgnp.org/recommandations-et-documents/coliques-du-nourrisson/"[3] : EFSA. Scientific Opinion on Dietary Reference Values for water. EFSA Journal 2010; 8(3):1459 : https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/1459
﷟HYPERLINK “https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/1459” [4] : Conseil Supérieur de la Santé. Révision de certains critères (Ca, Mg, Se, Chlorures et sulfates) pour l’évaluation des demandes d’autorisation à l’usage de l’allégation « convient 
pour la préparation de l’alimentation des nourrissons » dans l’étiquetage des eaux minérales naturelles et des eaux de 
source. Bruxelles: CSS; 2015. Avis n° 8894, https://www.hgr-css.be/file/download/d7368f17-05b1-465c-a66c-62f11b64ca44/ZXT4epYzDbYGJIr2QiLZ7B5VRRO4IGtTjmejGWOY3d.pdf}}