Hoe kunt u uw baby goed hydrateren?
Vanaf de geboorte speelt hydratatie een sleutelrol in de gezondheid en de goede ontwikkeling van uw baby. Maar moet u al in de eerste maanden water geven? Hoe past u de vochtinname aan volgens leeftijd of seizoen? Wat is het belang van hydratatie bij zuigelingen? Melk, water, voeding: wij zetten alles op een rij om u te helpen het welzijn van uw kind te waarborgen.
De WGO raadt borstvoeding aan gedurende de eerste 6 maanden.
Hydratatie van baby's volgens hun leeftijd
Wist u dat? Terwijl het lichaam van een volwassene voor ongeveer 60% uit water bestaat, bestaat het lichaam van een pasgeborene uit wel 75% water. Water is dus essentieel voor het goed functioneren van het lichaam van uw baby!
Als we weten dat kinderen en adolescenten slechts 2/3 van de aanbevolen waterinname consumeren[1], is het belangrijk om uw kind geleidelijk aan te leren om voldoende te drinken, waarbij u ervoor zorgt dat aan zijn waterbehoeften wordt voldaan naarmate hij groeit.
Van de geboorte tot 6 maanden
Tijdens de eerste zes maanden voorzien borstvoeding (door de Wereldgezondheidsorganisatie aanbevolen als exclusieve voeding tot de leeftijd van 6 maanden) of, indien dit niet mogelijk is, zuigelingenvoeding volledig in de waterbehoefte van uw baby. Er is geen extra water nodig, tenzij op medisch advies (bij zeer warm weer, koorts, diarree of braken, …, situaties die kunnen leiden tot aanzienlijk vochtverlies). In deze specifieke omstandigheden kunt u kleine hoeveelheden water aanbieden, ongeveer 30 tot 50 ml om de 30 minuten, zonder uw baby ooit te dwingen, om zijn hydratatieniveau te verhogen. Het wordt ook aanbevolen de adviezen van de kinderarts / arts die het kind opvolgt te volgen en snel een arts te raadplegen wanneer uw baby jonger dan 3 maanden koorts heeft.
Van 6 tot 12 maanden
Met de introductie van vaste voeding stijgt de behoefte aan water. Op deze leeftijd, waarop de voeding gevarieerder wordt, begint uw baby vaak minder melk te drinken en dus ook minder vocht binnen te krijgen (hoewel hij idealiter nog steeds minstens ongeveer 500 ml melk per dag zou moeten consumeren). Vanaf dat moment kunt u tijdens en tussen de maaltijden kleine hoeveelheden water aanbieden, tussen 100 en 300 ml verspreid over de dag, naast de 500 ml moedermelk of opvolgmelk. Om hem met deze nieuwigheid vertrouwd te maken, vermijdt u best gezoete dranken of siroop. Het is belangrijk uw kind te laten wennen aan de neutrale smaak van water, anders zult u voortdurend met weigeringen worden geconfronteerd en creëert u slechte eet- en drinkgewoonten.
Deze fase is ideaal om uw baby geleidelijk te laten wennen aan drinken uit een oefenbeker en daarna uit een glas dat aan zijn leeftijd is aangepast.
Na de leeftijd van 1 jaar
Na 12 maanden moet uw kind meer drinken, ook al behoudt het idealiter groeimelk tot de leeftijd van 3 jaar, aan een hoeveelheid van 500 ml per dag. Water moet regelmatig gedurende de dag worden aangeboden, vooral tijdens de maaltijden, bij lichamelijke activiteit en zeker bij warm weer. Zijn dagelijkse waterbehoefte via dranken bedraagt ongeveer 900 ml tussen 1 en 2 jaar en vervolgens 1000 ml tussen 2 en 3 jaar. Dat gezegd zijnde, kan uw kind zijn vochtinname zelf reguleren. Maar omdat het nog niet duidelijk kan aangeven dat het wil drinken, is het verstandig regelmatig water aan te bieden. Als het weigert, betekent dit meestal dat het geen dorst heeft.
Vergeet niet dat water ook aanwezig is in vaste voeding. Maaltijden dekken dus een deel van de vochtbehoefte (deze inname komt bovenop de hierboven vermelde hoeveelheden).
Waarom is water essentieel voor uw baby?
Voldoende water geven aan uw baby helpt onder meer om:
Het lichaam te hydrateren en het lichaamswater te vernieuwen, aangezien een baby bij de geboorte voor 75% uit water bestaat,
De lichaamstemperatuur te reguleren,
Goede hydratatiegewoonten aan te leren en uw kind al op jonge leeftijd vertrouwd te maken met de smaak van water.
Uw baby goed hydrateren is dus van fundamenteel belang voor zijn ontwikkeling en welzijn. Omdat zijn spijsverteringsstelsel, immuunsysteem en nieren nog niet volledig ontwikkeld zijn, is het essentieel om water te kiezen dat aangepast is aan zijn behoeften. De kwaliteit en de mineraalconcentratie van het water dat wordt gebruikt voor flesvoeding en om te drinken, zijn daarom van groot belang!
Hoe biedt u uw baby water aan?
Water moet op kamertemperatuur worden geserveerd. Te koud water kan namelijk het spijsverteringsstelsel van uw baby irriteren en hem verrassen, omdat hij wellicht gewend is aan “warme” moedermelk (op 37°C).
Bied uw baby water aan tijdens de maaltijden, tussen de maaltijden door of na lichamelijke activiteit. Omdat uw baby nog niet duidelijk kan aangeven wanneer hij dorst heeft, is het aan u om eraan te denken hem water aan te bieden, vooral tijdens periodes van grote warmte, wanneer het belangrijk is om vaker pauzes in te lassen om hem te hydrateren.
Geef uw kind kleine hoeveelheden water, zonder hem ooit te dwingen te drinken.
Enkele fouten die u beter vermijdt
Water geven aan een pasgeborene (jonger dan 6 maanden) zonder medisch advies.
Voor uw baby ongecontroleerd kraanwater gebruiken (risico op nitraten, lood).
Gearomatiseerde of gezoete waters aanbieden.
Bruisend water gebruiken.
Voor meer informatie over de criteria van water dat perfect geschikt is voor zuigelingen, raadpleeg onze volledige gids: Welk water kiest u voor uw baby?
Hydratatie in specifieke situaties
Als uw kind koorts heeft, bied dan vaker water aan buiten de maaltijden om. Ter herinnering: bij koorts vóór de leeftijd van 3 maanden moet zeer snel een zorgverlener worden geraadpleegd.
Zoals eerder vermeld, is het tijdens periodes van hittegolven ook belangrijk om uw baby vaker te hydrateren. Kies voor lichte kleding, vermijd uitstapjes tijdens de warmste uren van de dag (tussen 10.00 en 16.00 uur) en blijf, als u toch naar buiten gaat, zoveel mogelijk in de schaduw. U kunt ook een verstuiver gebruiken om de huid van uw baby gedurende de dag te verfrissen: de evian-verstuiver verspreidt zuiver en verfrissend water.
Tekenen van uitdroging bij baby's
Enkele signalen volstaan om uitdroging bij uw baby te helpen herkennen. Als u een van de volgende symptomen opmerkt, wacht dan niet om zijn arts / kinderarts te raadplegen:
Als uw baby in de afgelopen 24 uur minder dan 6 luiers nat heeft gemaakt, of de afgelopen 6 uur geen enkele luier heeft natgemaakt,
Als zijn urine sterk ruikt en donkergeel van kleur is,
Als hij apathisch is en minder of helemaal niet reageert op uw pogingen tot contact,
Als zijn mond droog is,
Als hij een grauwe huidskleur en donkere kringen rond de ogen heeft,
Als zijn fontanellen (de zachte plekken op zijn schedel) ingevallen zijn,
Als hij geen tranen heeft wanneer hij huilt.
Let op: op jonge leeftijd kan uw baby nog niet aangeven dat hij dorst heeft. Denk er daarom, ongeacht de leeftijd van uw kind, aan om regelmatig water aan te bieden. Hij zal alleen drinken als hij dorst heeft.
Wat te doen bij vastgestelde uitdroging?
Als uw baby meerdere tekenen van uitdroging vertoont, snel gewicht verliest (met name meer dan 5% van zijn lichaamsgewicht), braakt of aanhoudende diarree heeft, is het noodzakelijk om zonder uitstel een zorgverlener te raadplegen. Deze kan het gebruik van een orale rehydratatieoplossing (ORS) aanbevelen. Deze oplossingen, verkrijgbaar in de apotheek, helpen vocht- en mineraalverliezen effectief te compenseren. Ze zijn bijzonder geschikt bij gastro-enteritis of braken, situaties die snel kunnen leiden tot een verstoorde vochtbalans bij zuigelingen. ORS moet in kleine hoeveelheden en op regelmatige tijdstippen worden toegediend, zodat de uitgedroogde baby het beter verdraagt. Geef een zuigeling nooit frisdranken of vruchtensappen in een poging hem te rehydrateren: deze dranken kunnen de situatie verergeren. Houd ten slotte het gewicht en de algemene toestand van uw kind in de uren na het toedienen van de oplossing goed in de gaten.
Uw kinderarts zal u in ieder geval passend advies kunnen geven.
Veiligheid en bewaring van water
Gebruik voor het bereiden van flesjes of om uw kleintje te laten drinken nooit rechtstreeks warm water uit de kraan (risico op de aanwezigheid van zware metalen en ziekteverwekkers). Warm kraanwater wordt namelijk, zelfs voor volwassenen, niet aanbevolen voor consumptie. Kraanwater mag alleen aan een baby worden gegeven als het voldoet aan de geldende kwaliteitsnormen (controleer dit regelmatig bij uw gemeente). Indien dit het geval is, wordt nog steeds aangeraden het koude water enkele seconden te laten lopen vóór gebruik[2], en het daarna te verwarmen, bij voorkeur in een flessenwarmer en niet in de magnetron (groter risico op brandwonden). Voor extra veiligheid kiest u bij voorkeur voor een mineraalarm water met de vermelding « geschikt voor de bereiding van voeding voor zuigelingen » of een gelijkwaardige vermelding.
Een geopende fles water moet maximaal 24 uur in de koelkast worden bewaard[3].
Uw baby goed hydrateren betekent vooral dat u zich aanpast aan zijn behoeften, afhankelijk van zijn leeftijd, zijn activiteiten en de omstandigheden buiten. Als aanvulling op melk- en vaste voeding wordt water vanaf de leeftijd van 6 maanden geleidelijk een essentieel onderdeel van de dagelijkse routine van uw kind.
Veelgestelde vragen
Vanaf welke leeftijd mag een baby water drinken?
Vanaf 6 maanden, als aanvulling op melk (moedermelk of zuigelingenvoeding) en een gevarieerde, evenwichtige voeding. Vóór die leeftijd wordt de vochtbehoefte gedekt door exclusieve borstvoeding (aanbevolen door de WHO) en/of flesvoeding, als de baby geen borstvoeding krijgt of een combinatie van borstvoeding en flesvoeding ontvangt.
Bij zeer warm weer kunt u uw baby een flesje water aanbieden. Hij zal alleen drinken als hij dorst heeft.
Mijn baby weigert water te drinken, wat moet ik doen?
Net als volwassenen drinkt een baby wanneer hij dorst heeft. Als hij op een bepaald moment water weigert, betekent dit niet dat hij het niet lust, maar gewoon dat hij er op dat moment geen behoefte aan heeft. Een zuigeling zal echter niet spontaan om drinken vragen: het is aan u om regelmatig water aan te bieden of, bij borstvoeding, vaker de borst aan te bieden.
Als uw baby, die al vaste voeding krijgt, terughoudend is om water te drinken, kunt u zijn voeding verrijken met waterrijke voedingsmiddelen, zoals seizoensfruit en -groenten. Aarzel niet om verschillende drinkbekers te gebruiken om de ervaring speelser en beter aangepast aan zijn leeftijd te maken (flesje, oefenbeker, vervolgens glas of drinkfles), zonder hem ooit te dwingen.
Mijn baby heeft last van constipatie, wat moet ik doen?
Als uw baby verstopt is, kan de vertraagde darmtransit verband houden met een tekort aan water. De eerste hygiënisch-diëtetische maatregel bestaat er daarom uit na te gaan of zijn vochtinname voldoende is. Bied tussen de maaltijden door water aan en kies voor een mineraalarm water (droog residu lager dan 500 mg/L). Dit kan, samen met buikmassages (met de klok mee) of het voorzichtig buigen van de beentjes richting de buik[4], helpen om de darmtransit te stimuleren.
Neem de tijd om uw kinderarts te raadplegen; deze kan u indien nodig adviseren over de keuze van het water.
Moet een baby 's nachts water krijgen?
Over het algemeen heeft een gezonde baby die voldoende voeding krijgt (borst- of flesvoeding) geen water nodig tijdens de nacht. In bepaalde situaties kan nachtelijke hydratatie echter aangewezen zijn. Bijvoorbeeld bij koorts, extreme warmte of wanneer uw baby verkouden is (met meer mondademhaling), kan het aanbieden van een beetje water 's nachts helpen om goed gehydrateerd te blijven of een droge mond te voorkomen.
Het gaat niet om een systematische behoefte, maar eerder om een tijdelijke aanpassing aan zijn toestand of de omstandigheden. Bij twijfel kunt u altijd advies vragen aan de kinderarts / arts die uw kind opvolgt.
Welk water is het beste bij grote warmte?
Wanneer het erg warm is, verliest het lichaam van uw baby meer water, vooral via transpiratie. Het is daarom essentieel om regelmatig water aan te bieden om deze verliezen te compenseren. Idealiter kiest u voor een mineraalarm water, geserveerd op kamertemperatuur, met een vermelding zoals "geschikt voor de voeding van zuigelingen". Dit type water is aangepast aan de nog onrijpe nieren van een baby en is volledig veilig.
Denk er ook aan om de vochtinname te spreiden: kleine hoeveelheden die regelmatig worden aangeboden, zijn doeltreffender en worden beter verdragen. Geef daarnaast de voorkeur aan schaduwrijke plaatsen en lichte kleding. U kunt ook een waterverstuiver gebruiken.
Bronnen:
[1] : Etude Individuelle Nationale des Consommations Alimentaires 2 (INCA 2) 2006-2007. Agence française de sécurité sanitaire des aliments (AFSSA), rapport septembre 2009, 225 p.
[2] : Ministère du travail, de la santé, des solidarités et des familles, Recommandations pour la prévention de l’exposition au plomb, https://sante.gouv.fr/sante-et-environnement/batiments/article/recommandations-pour-la-prevention-de-l-exposition-au-plomb#eau
[3] : ANSES, Recommandations d’hygiène pour la préparation et la conservation des biberons, juillet 2005 : https://www.anses.fr/fr/system/files/MIC-Ra-BIB.pdf
OMS - Organisation mondiale de la Santé : L'alimentation du nourrisson, https://www.who.int/fr/news-room/fact-sheets/detail/infant-and-young-child-feeding
Ameli.fr : Déshydratation, https://www.ameli.fr/assure/sante/urgence/pathologies/deshydratation
[4] : mpedia.fr, La constipation du bébé avant 6 mois : symptômes et traitements : https://www.mpedia.fr/art-constipation-bebe/